rys 9

Artykuły naukowe stanowią zasadniczy trzon dwumiesięcznika Szkło i Ceramika. Aby zwiększyć ilość cytowań publikowanych artykułów naukowych dodaliśmy SiC do 2 baz (Index Copernicus oraz BazEkon) i staramy się o wejście do kolejnych. Zakres publikacji rozszerzyliśmy o nauki humanistyczne. Obecnie nasze artykuły otrzymują 7 punktów w ocenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Dekoracja ceramiczna w przestrzeni industrialnej – dawny browar „Brauerei Pfeifferhof Carl Scholtz” we Wrocławiu (1895-1910)

Problem waloryzacji zespołów postindustrialnych pojawił się w Europie środkowej ze znacznym opóźnieniem w stosunku do doświadczeń krajów anglosaskich, w których planowana dokumentacja dziedzictwa przemysłowego rozpoczęła się w latach 70. XX w. Przełomowym momentem dla interpretacji tych obiektów było nadanie im statusu równości wobec zabytków architektury sakralnej, rezydencjonalnej i użyteczności publicznej.

Czytaj więcej...

Szkło piankowe otrzymane na bazie popiołów lotnych ze spalania biomasy

Obecnie w budownictwie istnieje potrzeba poszukiwania i stosowania nowych materiałów o atrakcyjnych cechach użytkowych i korzystnych właściwościach termicznych, izolacyjnych i akustycznych. Przykładem takiego materiału może być termoizolacyjne szkło piankowe, które można stosować tam, gdzie wymagana jest doskonała izolacja cieplna i dźwiękochłonna, niepalność oraz występuje stałe nawilgocenie. Szkło piankowe ze względu na wysokie walory użytkowe, może być stosowane w budownictwie, przemyśle chłodniczym, chemicznym, okrętowym, energetyce jądrowej i wielu innych dziedzinach. Może stanowić alternatywę dla kruszyw drogowych jako składnik podłoży autostrad układanych na terenach podmokłych i grząskich, jak również być wykorzystane jako osłony dźwiękochłonne

Czytaj więcej...

Porcelanowy ogród. Flora w ceramice europejskiej XVIII–XX w.

Dekoracje motywami florystycznymi – początkowo rytowanymi podszkliwnie w masie ceramicznej – wprowadzono w latach rządów dynastii Song (960–1279), zaś w okresie kolejnej dynastii Yüan (1280–1367) pojawił się nowy typ dekoracji o motywach roślinnych, które malowano podszkliwnie błękitem kobaltowym [1, 2]. Swoją pełnię, coraz bogatszy i bardziej finezyjny ornament, osiągnął za panowania dynastii Ming (1368–1644). Produkcję skoncentrowano głównie w manufakturze Jingdezhen w prowincji Jiangxi lub Dehua w prowincji Fujian.

Czytaj więcej...

Ocena czasu suszenia pierwszej i drugiej warstwy ceramicznej formy odlewniczej z wykorzystaniem kamery termowizyjnej

Na przestrzeni lat obserwuje się dynamiczny rozwój przemysłu odlewniczego, który staje się coraz bardziej ekologiczny i umożliwia wytwarzanie odlewów o coraz bardziej skomplikowanych kształtach i wysokich właściwościach użytkowych. Do najważniejszych można zaliczyć odlewanie precyzyjne metodą traconego wosku. Metoda ta w ostatnich latach należy do najbardziej rozwijających się technik formowania. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest rosnące zapotrzebowanie przemysłu na produkty o skomplikowanych, niesymetrycznych kształtach przy zachowaniu odpowiednich tolerancji wymiarowych.

Czytaj więcej...

Właściwości termiczne i termomechaniczne jako kryterium doboru materiałów ogniotrwałych w piecach szklarskich

Powiązanie przemysłu szklarskiego z sektorem: budowlanym, spożywczym, rozlewniczym stwarza stałe możliwości tak w zakresie rozwoju produkcji szkła, jak i wzrostu konkurencyjności wynikającego ze wzrostu wymagań środowiskowych oraz cen energii. Aby sprostać nowym wyzwaniom przemysł szklarski musi modernizować działające jednostki produkcyjne lub budować nowe. Wymaganie co do niezawodności eksploatacyjnej pieca szklarskiego odnosi się bezpośrednio do wymagań jakościowych wobec zabudowanych w nim materiałów ogniotrwałych i podyktowane jest nie tylko rodzajem wytapianego szkła, ale również rodzajem strefy pieca, w której materiały te mają pracować.

Czytaj więcej...

Badanie wpływu wybranych tlenków metali na możliwość modyfikacji barwy ceramicznej farby purpurowej

Purpura Kasjusza, znana od czasów starożytnego Egiptu, to koloidalne złoto barwy czerwonej osadzone na odpowiednim nośniku. Metodę produkcji koloidalnego kompleksu z chlorku złota (III) i wodorotlenku cyny (II) stosowano już w II-giej połowie XVII w. W Polsce właścicielem Patentu opisującego sposób otrzymywania Purpury Kasjusza jest Mennica Państwowa. Pigmentem Purpury Kasjusza barwiono wgłębnie szkło, nadając mu barwę rubinową. W zależności od warunków prowadzenia procesu otrzymywania szkła z udziałem Purpury Kasjusza może ono być jasnożółte, różowe lub purpurowe. Decyduje o tym wielkość cząstek złota.

Czytaj więcej...

Otrzymywanie szkła czerwonego przy użyciu purpury Kasjusza

Związki srebra i złota do barwienia szkła stosowano już od starożytności. Do połowy XIX w. nie rozumiano mechanizmu pojawiania się barwy w wyniku rozkładu soli srebra i złota, jednak proces ten był powszechnie stosowany. W średniowiecznym szkle zabarwionym na kolor czerwony znajdują się nanocząstki złota o średnicy około 20 nm, w szkle różowym o średnicy około 30 nm, zaś w szkle pomarańczowym nanocząstki o średnicy około 80 nm. Barwione w ten sposób szkło znajdowało zastosowanie między innymi do konstrukcji witraży czy też luksusowych użytkowych wyrobów szklanych. Taki sposób barwienia szkła okazał się bardzo trwały, co pozwala nawet dziś cieszyć się pięknymi żywymi barwami w wielu średniowiecznych (a nawet starożytnych) szklanych dziełach sztuki.

Czytaj więcej...

Wstępne wyniki wytwarzania proppantów o właściwościach magnetycznych

Syntetyczne proppanty ceramiczne są produktem wytwarzanym i rozpowszechnionym za granicą. Są dostępne w handlu jako produkt komercyjny i tylko ich cena może być powodem weryfi kacji dotychczasowych technologii wytwarzania. Mają ustalone parametry użytkowe (m.in. wytrzymałość mechaniczna na ściskanie, twardość, morfologia i rozmiar ziaren, ciężar nasypowy) oraz sprecyzowane metody ich badania.

Czytaj więcej...

Pigmenty perłowe do dekorowania wyrobów ceramicznych

Naturalne perły, muszle omułków jadalnych, rybie łuski, skrzydła owadów i minerały charakteryzuje wyjątkowy połysk, luminancja i opalizacja. Te niezwykle dekoracyjne zjawiska naturalne będące efektem biomineralizacji przezroczystych warstw węglanu wapnia i substancji białkowych różniących się współczynnikami załamania światła od dawna wzbudzały szczególne zainteresowania człowieka.

Czytaj więcej...

Formowanie kompozytów gradientowych z układu ceramika-metal metodą odlewania odśrodkowego

Szczególnym rodzajem kompozytów ceramika-metal są materiały gradientowe (z ang. FGM – functionally gradient materials). Materiały te charakteryzują się ciągłą zmianą właściwości fizyczno-chemicznych wzdłuż wybranego kierunku. Chociaż kompozyty z gradientem stężenia cząstek drugiej fazy są już powszechnie wprowadzone do różnych aplikacji, nadal wiedza opisująca zależności pomiędzy ich budową oraz właściwościami nie jest wystarczająca. Dlatego też materiały te są nadal przedmiotem badań.

Czytaj więcej...

Czynniki wpływające na jakość powierzchni barwnych farb ceramicznych utrwalanych techniką laserową na podłożu szklanym

W ostatnich kilkunastu latach w przemyśle szklarskim i ceramicznym nastąpiły znaczące zmiany w technologii zdobienia szkła i ceramiki. Konwencjonalny proces dekoracji wyrobów ceramicznych i szklanych farbami ceramicznymi jest czasochłonny i wysoce energochłonny, a uzyskiwany efekt ekonomiczny w dużym stopniu zależy od wielkości realizowanego nakładu dekoracji.

Czytaj więcej...

Otrzymywanie i charakterystyka nanoproszków Y3Al5O12 syntezowanych na drodze reakcji spaleniowej inicjowanej promieniowaniem mikrofalowym

Zainteresowanie proszkami ceramicznymi o rozmiarach cząstek od kilku do 100 nm, mimo początkowego dość sceptycznego podejścia wielu grup badawczych, cieszy się niemalejącym zainteresowaniem od kilku dekad. Wynika ono z faktu, że nanocząstki często wykazują odmienne właściwości fizyczne i chemiczne od cząstek o rozmiarach mikrometrycznych.

Czytaj więcej...

Szkła kolorowe dla małych producentów szkieł artystycznych

Oprócz niewątpliwych korzyści dla środowiska wynikających z recyklingu materiału odpadowego, jakim jest stłuczka szklana z recyklingu, można również mówić o korzyściach ekonomicznych wynikających z obniżenia kosztów wytworzenia 1 kg szkła, wprowadzając do zestawu surowiec odpadowy w postaci oczyszczonej stłuczki szklanej. Przykładowo: średnia ilość energii potrzebnej do wytopu 1 kg masy szklanej z zestawu surowcowego to ok. 20 950 kJ, czyli 5,81 kWh/kg

Czytaj więcej...

Otrzymywanie ceramiki przezroczystej z CaF2 z wykorzystaniem techniki Hot Isostatic Pressing-HIP

Pierwszy laser ceramiczny oparty na CaF2 domieszkowany jonami dysprozu był otrzymany w roku 1964 przez Hetcha i jego współpracowników. Niestety, prace te nie były kontynuowane, a ilość publikacji dotyczących otrzymywania materiałów laserowych opartych na CaF2 jest wciąż niewielka. Podjęta w Zakładzie Nanotechnologii ICIMB tematyka jest bardzo interesująca, chociażby ze względu na właściwości samego materiału.

Czytaj więcej...

Wpływ procesu impregnacji na mikrostrukturę tworzywa ogniotrwałego

O własnościach materiałów ogniotrwałych decydują, obok składu fazowego, ich mikrostruktura, czyli rodzaj faz krystalicznych i bezpostaciowych zawartych w materiale, proporcje ilościowe tych faz, wielkość kryształów, ich kształt i orientacja (cechy morfologiczne faz składowych) oraz przestrzenne rozmieszczenie poszczególnych faz w tworzywie.

Czytaj więcej...

Badanie możliwości przygotowania past do drukowania przestrzennego (3D) z wybranych biomateriałów ceramicznych

Jednym z istotnych aspektów i ważnym problemem do rozwiązania w nowoczesnej chirurgii implantacyjnej jest możliwość dobrego zespolenia wszczepu z kością. Odpowiedni kształt implantu, uwzględniający rozkład naprężeń na granicy kontaktu implant-tkanka kostna, zapewniający sztywne osadzenie wszczepu w kości przez cały okres jego przebywania w organizmie pozwala na stworzenie takich warunków wgajania wszczepów, jakie towarzyszą normalnemu procesowi gojenia złamanej kości.

Czytaj więcej...

Zastosowanie reakcji fotopolimeryzacji w formowaniu ustrukturyzowanych folii ceramicznych

Nowoczesne metody formowania wymagają stosowania różnego typu dodatków organicznych i nieorganicznych. Dodatki te ułatwiają proces formowania lub są czynnikiem decydującym o powodzeniu zastosowania danej metody. Niejednokrotnie powodują także obniżenie kosztów produkcji materiałów ceramicznych.

Czytaj więcej...

Budowa kabin w samolotach myśliwskich RAF-u i wpływ na zmiany ich kształtu w czasie II wojny światowej

Tempo rozwoju lotnictwa w trakcie II wojny światowej było fenomenalnym zjawiskiem. Tak jak w przypadku pozostałych kluczowych technicznych środków walki z tego okresu – łodzi podwodnych, okrętów nawodnych i czołgów – losy całych narodów zależne były od ciągłego rozwoju technicznego ich konstrukcji przez głównych graczy politycznych.

Czytaj więcej...

Lokalizacja hut szkła na (pod)warszawskim Targówku

Początki przemysłu fabrycznego na terenie Warszawy przypadają na lata 1815–1830. Jego znaczny rozwój nastąpił po powstaniu styczniowym, kiedy to ukształtował się Warszawski Okręg Przemysłowy (WOP). Najsilniej reprezentowaną branżą był tutaj przemysł metalowy, w dalszej kolejności przemysły spożywczy, chemiczny, poligraficzny. Założono także huty szkła, których liczba w dwudziestoleciu międzywojennym sięgnęła kilkunastu. Cztery spośród nich funkcjonowały na terenie Targówka.

Czytaj więcej...

Magnezjowa ceramika ogniotrwała z dodatkiem tlenku cyrkonu

Głównym składnikiem wielu odmian zasadowych materiałów ogniotrwałych jest tlenek magnezu, który przyczynia się do bardzo dobrej odporności chemicznej na działanie czynników alkalicznych takich materiałów. Wybitnie zasadowy charakter wyrobów powoduje, że są one odporne na działanie m.in. zasadowych żużli, wapna, klinkieru cementowego. Jednocześnie szybko korodują w środowisku kwaśnym. Słabą ich stroną jest również mała odporność na nagłe zmiany temperatury– wstrząsy cieplne. Często spotykanym rozwiązaniem tego problemu było i jest wprowadzenie drugiego składnika, jakim są spinele i/lub substancje spinelotwórcze. Do magnezjowych mas dodaje się np. koncentrat rudy chromowej, który przyczynia się do poprawy odporności na wstrząsy cieplne przy równoczesnej poprawie odporności chemicznej gotowego wyrobu. Można również wprowadzać spinel magnezowo-glinowy.

Czytaj więcej...

Wstępne badania wpływu dodatku LiF i SiO2 na właściwości ceramiki cyrkonowej

Współczesne kierunki badań nad ceramicznymi materiałami protetycznymi są wyznaczane przez stały wzrost wymagań pacjentów, stomatologów i protetyków w zakresie zarówno trwałości, jak i walorów estetycznych stałych uzupełnień protetycznych.

Czytaj więcej...

Wpływ tlenku baru na właściwości szkieł tellurowych

Postęp technologii i elektroniki związany jest z ogromnym zapotrzebowaniem na urządzenia podnoszące jakość i komfort życia. Rosnące nieustannie oczekiwania człowieka przyczyniły się również do gwałtownego rozwoju optoelektroniki, która zajmuje się konstrukcją oraz zastosowaniem urządzeń i aparatów do emisji i detekcji światła. Wpłynęło to bezpośrednio na znaczący postęp w takich dziedzinach jak medycyna, telekomunikacja czy automatyka.

Czytaj więcej...

Spoiwo bezklinkierowe otrzymane w wyniku alkalicznej aktywacji zeszklonego żużla pomiedziowego

Polityka ekologiczna Unii Europejskiej stała się inspiracją do poszukiwania w przemyśle nowych rozwiązań technologicznych, których celem jest zmniejszenie zużycia energii i ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko, zwłaszcza w kwestii nadmiernej emisji CO2. Emisja CO2 jest ogromnym problemem dla przemysłu cementowego, gdyż w dużej części pochodzi z procesu technologicznego produkcji klinkieru portlandzkiego. Dlatego uzasadnione są dążenia naukowców do opracowania spoiw wiążących nieopierających się na klinkierze.

Czytaj więcej...

Carl Ferdinand von Wolfsburg i Hans Gottlieb von Bressler – wrocławscy malarze na porcelanie doby baroku

Hausmalerei to zjawisko, które pojawiło się około połowy XVII w. i związane było z dekorowaniem fajansu, szkła, a od pierwszej połowy XVIII w. także porcelany przez malarzy domowych (hausmaler ) – artystów tworzących poza manufakturami, we własnych pracowniach. Dekoratorzy porcelany pracowali głównie na zamówienie możnych protektorów, którzy dbali o dostarczanie im porcelanowych naczyń.

Czytaj więcej...

Badanie wpływu dodatku kwasu jabłkowego na właściwości cementu szkło-jonomerowego

Cementy szkło-jonomerowe są dobrze znanymi materiałami znajdującymi szerokie zastosowanie w stomatologii, np. do wypełnień ubytków, szczelnych podkładów pod wypełnienia lub do osadzania uzupełnień protetycznych. Stosuje się je również w otolaryngologii, np. do mocowania elementów kostnych i różnych implantów lub rekonstrukcji łańcucha kosteczek słuchowych. Ponadto, pojawiły się doniesienia o pracach nad zastosowaniem cementów szkło-jonomerowych do wytwarzania klejów, mających zastosowanie w ortopedii. Z uwagi na tak specyfi czne miejsca aplikacji materiałów szkło-jonomerowych, powinny one spełniać ściśle określone właściwości. Bardzo ważna jest możliwość łatwego mieszania cementu, odpowiedni czas wiązania i wytrzymałość mechaniczna utworzonej kompozycji.

Czytaj więcej...

Czujnik kapilarny z rdzeniem domieszkowanym jonami samaru

Ciągły postęp technologiczny w zakresie fotoniki umożliwia konstruowanie specyficznych czujników wykorzystujących nowe rodzaje źródeł promieniowania optycznego. Połączenie ich zalet z konstrukcjami światłowodowymi sprawia, że są one nieinwazyjne dla otoczenia, małej wielkości a przy tym tanie. Znajdują zastosowanie w kontroli procesów zachodzących w przetwórstwie żywności czy ochronie środowiska. W artykule przedstawiono światłowodowy czujnik pomiaru właściwości cieczy na przykładzie roztworu Rodaminy B. Konstrukcja ta została oparta o kapilarne szklane włókno wyposażone w rdzeń ze szkła fosforanowego domieszkowanego jonami samaru.

Czytaj więcej...

Otrzymywanie ceramiki funkcjonalnej z wykorzystaniem reakcji polimeryzacji rodnikowej

W otrzymywaniu tworzyw ceramicznych o założonych właściwościach znaczącą rolę odgrywają procesy formowania, pozwalające na przejście od proszku ceramicznego do wyrobu o określonej geometrii i mikrostrukturze. Formowanie proszków ceramicznych stawia dzisiejszej nauce i technice wysokie wymagania, między innymi: możliwość wytwarzania elementów o skomplikowanej geometrii, szybki czas formowania, zminimalizowanie lub wyeliminowanie obróbki końcowej drogimi narzędziami (głównie diamentowymi), czy też stosowanie przyjaznych środowisku związków wspomagających proces formowania. Wymagania te spełniają metody formowania oparte na układach koloidalnych, m.in. metoda odlewania żelowego, w której konsolidacja ceramicznej masy lejnej następuje w wyniku reakcji polimeryzacji, zachodzącej w masie odlanej do form.

Czytaj więcej...

Wpływ zagęszczenia zestawu surowcowego na transport ciepła i proces topienia masy szklanej

Proces technologiczny wytwarzania masy szklanej jest procesem wieloetapowym. Obejmuje: sporządzenie zestawu surowcowego, proces topienia, klarowanie i ujednorodnianie stopionej masy oraz formowanie. Każdy z tych etapów składa się na jakość produktu finalnego. Istotnym jest, aby przygotowana mieszanina surowców naturalnych z dodatkiem stłuczki szklanej była odpowiednio zhomogenizowana oraz nawilżona. Obecność w zestawie wilgoci ułatwia proces topienia masy, zapobiega pyleniu oraz rozwarstwieniu się poszczególnych frakcji surowców. Błonki wodne tworzące się na powierzchni ziaren spajają je ze sobą siłami napięcia powierzchniowego, dzięki czemu ziarna kwarcu łatwiej oblepiają się ziarnami sody, co wpływa na szybsze zajście reakcji chemicznych pomiędzy nimi. Aby zestaw surowcowy został przekształcony w jednolitą, klarowną masę szklaną, muszą w nim zajść pewne procesy, które wg Turnera można podzielić na przemiany fizyczne, chemiczne i fizykochemiczne.

Czytaj więcej...

Bolesławiecka garncarnia artystyczna Kurta Randhahna – zapomniany epizod z okresu secesji

W XIX wieku bolesławieckie naczynia kamionkowe cieszyły się wielką popularnością i słynęły z dobrej jakości. Charakterystyczne dla Bolesławca były dwa rodzaje wyrobów. Obok niezdobionych, pokrytych brązowym szkliwem ziemnym naczyń, coraz większą popularność zyskiwała ceramika zdobiona dekoracją stempelkową, tj. techniką polegającą na tworzeniu wzorów w formie kółek, kropek, rybiej łuski, pawich oczek, trójkącików czy listków koniczyny – przy pomocy stempelków wykonanych z gąbki bądź gumy.

Czytaj więcej...

Badania wpływu domieszki jonów Gd3+ na własności magnetooptyczne szkła tellurowego

Badania szkieł tellurowych, należących do grupy szkieł specjalnych, ukierunkowane na możliwości ich zastosowań w technice światłowodowej i optoelektronice są uzasadnione ze względu na interesujące własności fizykochemiczne. Szczególną rolę w przypadku tych szkieł odgrywa dobra przepuszczalność światła w obszarze widzialnym i bliskiej podczerwieni oraz możliwość ich kształtowania w postaci włókien światłowodowych.

Czytaj więcej...

Wpływ charakterystyki ekologicznej źródeł energii na obciążenia środowiska towarzyszące produkcji szkła płaskiego float

Oddziaływania na środowisko związane z produkcją szkła odnoszą się głównie do zubożenia zasobów, przede wszystkim paliw kopalnych. Surowce mineralne użyte do produkcji szkła mają znaczenie drugorzędne. Henclik i Kulczycka szacują, że w Polsce największy wpływ na obciążenie środowiska powodowane przez przemysł szklarski mają gaz ziemny (36,7%) oraz energia elektryczna (26,5%).

Czytaj więcej...

Metody badań antypoślizgowości płytek ceramicznych stosowane w Polsce

Dotychczas, w większości przypadków, klienci wybierali płytki ceramiczne kierując się przede wszystkim walorami estetycznymi – wzorem i barwą. Obecnie, wraz z rozwojem budownictwa w układzie kompleksowym, projektanci i inwestorzy wymagają pełnej charakterystyki płytek ceramicznych, a szczególnie określania ich odporności na poślizg. Właściwości przeciwpoślizgowe płytek mają bowiem wpływ na bezpieczeństwo użytkowników wykonanej posadzki. Ryzyko poślizgnięcia można zmniejszyć jeszcze na etapie prac projektowych, przez dobór posadzki o odpowiednich właściwościach przeciwpoślizgowych. Niestety, w przepisach prawnych oraz polskich normach nie określono wartości parametru odporności posadzek na poślizg w konkretnych pomieszczeniach. W obowiązujących przepisach mówi się ogólnikowo, że w obiektach budowlanych podłogi powinny być „nieśliskie” czy też „wykonane z materiałów niepowodujących niebezpieczeństwa poślizgu".

Czytaj więcej...

Odporność ogniowa pionowych elementów przeszklonych

Pionowe elementy przeszklone, do których zaliczyć można ściany działowe oraz osłonowe, jak również zamknięcia występujących w nich otworów (drzwi i okna), są powszechnie stosowane we współczesnym budownictwie. Przegrody tego typu, w wielu przypadkach oprócz wszystkich normalnych funkcji związanych ze statyką czy też sposobem użytkowania danego obiektu, muszą również pełnić te związane z bezpieczeństwem pożarowym. Dlatego też w konstrukcjach tego rodzaju stosowane są często specjalne rozwiązania umożliwiające powstrzymanie rozprzestrzeniania się pożaru, takie jak wkłady izolacyjne, uszczelki pęczniejące, czy też przede wszystkim specjalne przeszklenia ogniochronne – monolityczne lub warstwowe. Dotyczy to głównie przegród stosowanych w budynkach użyteczności publicznej, takich jak szpitale, kina, szkoły czy galerie handlowe oraz w budynkach o dużej wysokości, które z uwagi na swoje przeznaczenie zapewnić muszą wysoki poziom bezpieczeństwa, wynikający z przepisów polskiego prawa.

Czytaj więcej...

Zastosowanie porozymetrii rtęciowej do oceny wpływu wstrząsów cieplnych na zmiany teksturalne i rozkład wielkości porów w magnezjowo- -chromowych tworzywach ogniotrwałych

W materiale poddanym ochłodzeniu lub ogrzaniu mogą – bez przyłożenia zewnętrznych obciążeń – powstać naprężenia mechaniczne. Jeśli w określonym punkcie materiału naprężenia te przekroczą wartość krytyczną, wówczas mogą w tym punkcie powstać pęknięcia. Jeśli mogą się one rozprzestrzeniać, prowadzi to do dekohezji materiału. Ponieważ wiele materiałów ceramicznych stosowanych jako bariery cieplne lub wykładziny urządzeń ogniowych pracuje w warunkach sprzyjających powstawaniu naprężeń cieplnych, zagadnienie to ma istotne znaczenie praktyczne.

Czytaj więcej...

Opracowanie farb ceramicznych zapewniających tworzenie wielowarstwowych powłok z przestrzeni barwnej CMYK

Paleta barw CMYK została opracowana na potrzeby przemysłu poligrafi cznego. Zestaw podstawowych czterech barw farb drukarskich – Cyan, Magenta, Yellow, Black (niebieskozielona, purpurowa, żółta, czarna) – tworzy model barwny wykorzystywany w programach grafi cznych. Model CMYK (subtraktywny) oparty jest na właściwości tych barw do absorbowania światła.

Czytaj więcej...

Renesans szkła prasowanego na tle historii Huty Szkła Gospodarczego w Ząbkowicach

Hutę Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” (wtedy pod nazwą „Ząbkowicka Fabryka Szkła”) założył Niemiec, Josef Schreiber jr, w 1884 roku. Fabryka powstała w miejscowości Ząbkowice (obecnie dzielnica Dąbrowy Górniczej), na terenie zaboru rosyjskiego. Miejsce gwarantowało tanią siłę roboczą, obfi tość miejscowych złóż surowców oraz dobrą komunikację, co umożliwiało działalność eksportową.

Czytaj więcej...

Materiały ceramiczne dla protetyki stomatologicznej – ceramiczne bloki cyrkonowe z gradientem barwy

Grupa materiałów stosowanych do wytwarzania stałych uzupełnień protetycznych (koron i mostów) ogranicza się do kilku podstawowych rodzajów. W leczeniu protetycznym wykonuje się korony metalowe (obecnie coraz rzadziej stosowane), korony akrylowe lub kompozytowe, korony metalowo-ceramiczne i najnowocześniejsze uzupełnienia całkowicie ceramiczne. Ta ostatnia grupa materiałów jest w ostatnich latach obiektem najbardziej intensywnych badań.

Czytaj więcej...

Wpływ obróbki cieplnej szkła i rodzaju zastosowanej międzywarstwy na wytrzymałość mechaniczną szyb laminowanych dla budownictwa

Szkło warstwowe, zwane również laminowanym, jest materiałem o bardzo szerokim zakresie stosowania. Stosuje się go do wytwarzania szyb samochodowych, oszkleń ochronnych o zwiększonej odporności na przebicie i rozbicie, oszkleń odpornych na ostrzał z broni palnej i o zwiększonej odporności na uderzenie fali detonacyjnej, ognioodpornych, do dekoracji wnętrz oraz w meblarstwie. Największy obszar użytkowania szkła tego typu stanowi budownictwo.

Czytaj więcej...

Wpływ jakości wykonania szyb zespolonych na zachowanie ich parametrów użytkowych

Szyby zespolone od dłuższego czasu stanowią atrakcyjny wyrób budowlany. Są wykorzystywane w domach jednorodzinnych, blokach, halach sportowych i widowiskowych oraz w szkleniu strukturalnym. Tak szerokie zastosowanie zawdzięczają właściwościom, tj. izolacyjności cieplnej i izolacyjności akustycznej. Izolacyjność cieplną rozumieć trzeba jako możliwość zabezpieczenia pomieszczeń przed nadmierną utratą ciepła w zimie, a drugiej strony jako ochronę przed zbytnim ich nagrzewaniem w lecie. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu w szybach zespolonych szkieł, stanowiących barierę zatrzymującą ciepło bądź promieniowanie słoneczne. Izolacyjność akustyczna zapewnia ochronę przed hałasem, znacząco podnosząc komfort przebywania wewnątrz pomieszczeń. Wysoka jakość szyb zespolonych jest czynnikiem decydującym o szerokim zastosowaniu tego wyrobu.

Czytaj więcej...

Mullit syntezowany w fazie stałej w złożu proszkowym

Mullit (3Al2O3 · 2SiO2) – ze względu na właściwości fi zyczne takie jak: niski współczynnik rozszerzalności cieplnej, niska przewodność cieplna (np. 6,07 W/mK w 100oC), stabilność termiczna oraz wysoka odporność na pełzanie – jest materiałem o dużym znaczeniu w ceramice tradycyjnej i zaawansowanej. Metoda wytwarzania mullitu związana jest z rodzajem oraz jakością surowców wyjściowych i zależy od sposobu przygotowania reagentów do syntezy termicznej.

Czytaj więcej...

„Paxton vobiscum”, czyli Joseph Paxton i fenomen Kryształowego Pałacu

Bogactwo naturalne oraz innowacyjność Brytyjczyków, szczególnie w przemyśle włókienniczym, pozwoliły Wielkiej Brytanii w XVIII w. zapoczątkować rewolucję przemysłową. Wynalazki oraz tania siła robocza znacząco podniosły wydajność brytyjskiego przemysłu.

Czytaj więcej...

Mikrofalowa solwotermalna synteza nanocząstek tlenku cynku domieszkowanego kobaltem

Proste wyszukiwanie słowa „zinc oxide” w wyszukiwarce naukowej ScienceDirect dało 154 587 trafień (maj 2015 r.) w obrębie różnych obszarów badawczych, między innymi fizyki, chemii, medycyny, nanonauki, nanotechnologii i obszarów interdyscyplinarnych. Tak duża liczba opublikowanych prac naukowych świadczy o rosnącym zainteresowaniu właściwościami i potencjalnym zastosowaniu tlenku cynku, ZnO (rys. 1). Każdego dnia mamy do czynienia z ZnO w sposób bezpośredni lub pośredni, przez kontakt z produktem zawierającym w składzie ZnO.

Czytaj więcej...

Witraże z Grodźca – badania, konserwacja i restauracja trzech kwater witrażowych ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu

W skład zespołu witraży z Grodźca wchodzi czternaście kwater, przedstawiających postaci świętych na architektonicznym tle. Osiem jest w stałej ekspozycji Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Sześć kwater znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Witraże zostały poddane w przeszłości rozmaitym zabiegom konserwatorsko-restauratorskim, wykonanym w bliżej nieokreślonym czasie. Kwatery wrocławskie różnią się od pozostałych ośmiu obecnością romboidalnego oszklenia, okalającego witraże fi guralne, dodanego przypuszczalnie na początku dwudziestego wieku.

Czytaj więcej...

Identyfikacja zjawiska powstawania przebarwień na powłoce niskoemisyjnej szkła stosowanego w szybach zespolonych i jego eliminacja

Wzrost zainteresowania budownictwem energooszczędnym w ostatnich kilku dziesięcioleciach spowodował, że tradycyjne okna zastępuje się nowoczesnymi konstrukcjami, które wykorzystują szyby zespolone. Zwiększony popyt na tego rodzaju produkty powoduje szybki wzrost podaży zarówno ze strony producentów szyb zespolonych, jak też ze strony dostawców komponentów, wchodzących w skład konstrukcji szyb zespolonych. Różnice w technologiach produkcyjnych oraz znaczna ilość różnego rodzaju komponentów mogących mieć zastosowanie w budowie szyb zespolonych to czynniki mające istotny wpływ na jakość wytworzonego produktu. Ponadto, po zamontowaniu w budynku, szyby te mogą być poddane różnym oddziaływaniom środowiska, zależnie od miejsca ich użytkowania.

Czytaj więcej...

Ekspresja ceglanych elewacji na przykładzie architektury niemieckiej i austriackiej

Popularność cegły na tle wszystkich stosowanych materiałów elewacyjnych opiera się głównie na uwarunkowaniach estetycznych, umożliwia ona bowiem uzyskanie zróżnicowanych efektów wizualnych. Analiza wybranych realizacji na terenach dzisiejszych i dawnych Niemiec oraz Austrii pozwala zakładać, że zewnętrzne wykończenia ceglane mogą być głównym składnikiem kompozycji architektonicznej, a więc elementem odpowiadającym za wyrazistość i identyfikowalność tych obiektów w tkance urbanistycznej. Można też zakładać, że niezależnie od dominujących technologii wznoszenia budynków, zastosowanie cegły elewacyjnej charakteryzuje wiele obiektów architektonicznych o szczególnym znaczeniu kulturowym, bez względu na to, w jakim czasie powstały.

Czytaj więcej...

Wytwarzanie nanocząstek akagenitu β-FeO(OH) na powierzchni nanorurek węglowych

Zastosowanie nanotechnologii do oczyszczania wody stanowi jeden z intensywnie rozwijających się kierunków badań w ostatnich latach. Wykorzystanie materiałów i struktur posiadających nanometryczny wymiar (poniżej 100 nm) w co najmniej jednym kierunku, zapewnia unikatowe właściwości i funkcjonalności, nieobserwowane w przypadku mikrometrycznych odpowiedników.

Czytaj więcej...

Ornamentyka wybranych kafli piecowych z Krakowa jako przyczynek do badań nad kulturą i społeczeństwem XV i XVI-wiecznego miasta

Najstarszy zespół kafli z terenu Śląska wskazuje, iż piece kaflowe pojawiły się na terenie dzisiejszej Polski w drugiej połowie XIII w., co zapewne można wiązać z napływem na te tereny, w wyniku procesu kolonizacyjnego, ludności z terenów Europy zachodniej. Znaleziska z innych obszarów wskazują, że nowy sposób ogrzewania rozpowszechnił się wśród mieszkańców południowej Polski w połowie XIV w.

Czytaj więcej...

Wpływ czynników środowiskowych na właściwości mechaniczne szczeliw konstrukcyjnych

Szczeliwa konstrukcyjne znajdują szerokie zastosowanie w szkleniu strukturalnym, którego istotą jest mocowanie zestawu szklanego do konstrukcji budynku. Stanowią jedyne spoiwo wiążące szkło lub szyby zespolone z konstrukcją nośną budynku. Masy uszczelniające stosowane w oszkleniach strukturalnych spełniają niezwykle odpowiedzialną funkcję w całej fasadzie i dlatego stawiane są im bardzo wysokie wymagania pod względem wytrzymałości na obciążenia mechaniczne i trwałości. Powinny wykazywać odporność na promieniowanie UV i nie mogą ulegać procesowi degradacji pod wpływem czynników klimatycznych.

Czytaj więcej...

Wstęp do analizy przeciążeń odcinka lędźwiowego kręgosłupa u ceramików, na podstawie przeglądu literatury

Częsty kontakt z nieobojętnymi dla zdrowia substancjami lotnymi oraz pyłami (szkliwa, pigmenty, składniki mas ceramicznych), może powodować choroby pulmonologiczne, zatrucia metalami ciężkimi, pylice. Charakter wykonywanej pracy naraża artystów na niebezpieczeństwo oparzeń, uszkodzeń oczu przez opiłki, zakażenia ran. Także powtarzalność ruchów została oznaczona jako czynnik mogący powodować przeciążenia układu ruchu. Jednakże czynniki zagrożeń mające wpływ na aparat ruchu u ceramików nie zostały zbadane.

Czytaj więcej...

Badanie wpływu domieszki Gd na stopień zdefektowania struktury szkła tellurowego

Szkła tellurowe należą do grupy szkieł specjalnych ze względu na to, że TeO2 topiony samodzielnie nie wykazuje właściwości szkłotwórczych. Własności szkłotwórcze zapewnia dopiero obecność co najmniej jednego tlenku stabilizującego dany układ. TeO2 może być natomiast w odpowiednich warunkach tlenkiem szkłotwórczym, a zależy to od molowej zawartości innych tlenków w układzie szkieł.

Czytaj więcej...

Synteza wollastonitu na bazie pospolitych surowców mineralnych

Naturalny wollastonit posiada wiele interesujących właściwości: odporność na czynniki chemiczne, specyficzny, mocno wydłużony pokrój ziaren, niską stratę prażenia w procesach ceramizacji, stabilność struktury krystalicznej do temperatury 1120°C, niską skurczliwość wypalania. Te cechy powodują, że jego dodatek może w korzystny sposób wpływać na przebieg wielu procesów technologicznych termicznej przeróbki wybranych kopalin i modyfikować w pożądanym kierunku parametry jakościowe uzyskiwanych produktów finalnych. Czysty wollastonit cechuje się także wysoką białością, co czyni go potencjalnym dodatkiem do ceramiki szlachetnej lub do farb i lakierów.

Czytaj więcej...

Przezwyciężanie kruchości materiałów ceramicznych: elementarne idee

Jeszcze w połowie ubiegłego wieku ceramika wykorzystywała prawie wyłącznie immanentne własności naturalnych skał i minerałów. Wraz z ukształtowaniem się w drugiej połowie XX w. inżynierii materiałowej, pojawiły się materiały, którym przyswaja się nowe właściwości dla poszerzenia gamy ich zastosowań. W dziedzinie ceramicznych materiałów konstrukcyjnych wymienić można przyswajanie zwiększonej odporności na kruche pękanie. W zakresie pojęcia odporności materiałów na kruche pękanie i sposobów jej podwyższania panuje jednak pewne zamieszanie i warto przypomnieć elementarne pojęcia.

Czytaj więcej...

Ceramika dalekowschodnia z badań archeologicznych na Starym Mieście w Elblągu

Nowy zwyczaj popołudniowych herbatek w Europie (Coutts, 2001, s. 143, il. 174), a zwłaszcza w Anglii, zapoczątkowała portugalska księżniczka Katarzyna Bragança (1638-1705), która wychodząc za mąż w 1662 r. za Karola II Stuarta (1630-1685), przywiozła ze sobą m.in. herbatę i delikatne porcelanowe czarki (Dubrin, 2010, s. 17). Wcześniej herbata była znana Europejczykom, ale jako środek leczniczy. Do Europy dostarczyli ją portugalscy kupcy w 2. poł. XVI w. Natomiast do Anglii pierwszy sprowadził ją za pośrednictwem giełd w Middelburgu i Amsterdamie, jeszcze przed połową XVII w., rzutki kupiec z Londynu -Thomas Garraway.

Czytaj więcej...

Przykłady otrzymywania nanocząstek z wykorzystaniem mikrofalowej solwotermalnej syntezy MSS

Właściwości materiałów rozdrobnionych, w postaci nanocząstek (NC), silnie zależą od ich rozmiaru. Cecha ta uwidocznia się przy rozmiarach cząstek mniejszych od pewnej wartości krytycznej, zależnej od tego jaka właściwość nas interesuje (np. wytrzymałość mechaniczna, działanie antybakteryjne, katalityczne, oddziaływanie ze światłem), i wynoszącej zwykle poniżej 100 nm (Roco, Mirkin, Hersam, 2013). Obecnie istnieje dobrze rozwinięty rynek NC, w szczególności rynek tlenków metali (Future Markets Inc., 2014).

Czytaj więcej...

Ocena możliwości zastosowania pogórniczych odpadów TG3 z Turoszowa w produkcji ceramiki sanitarnej

Zagospodarowanie odpadów mineralnych oraz problemy związane z recyklingiem to jeden z ważniejszych problemów dzisiejszych czasów, zwłaszcza w rozumieniu wymogów unijnych. Wykorzystanie mineralnych surowców odpadowych w przemyśle ceramicznym nie jest nowością, jednakże ciągle poszukuje się nowych sposobów utylizacji odpadów pogórniczych, które ze względu na swoją niejednorodność i przeważnie skomplikowany skład chemiczny są technologicznie trudne do przerobienia.

Czytaj więcej...

Ceramika malowana okresu halsztackiego w Polsce

Zjawisko malowania przedmiotów ceramicznych istniało od momentu, kiedy człowiek nauczył się przemieniać glinę w ceramikę. Zakres malowanych wzorów i form ceramicznych był różny w zależności od czasu i miejsca ich powstawania. Na terenie ziem polskich zwyczaj malowania ceramiki znany był już w młodszej epoce kamienia (neolit), na znaczną skalę rozprzestrzenił się pod koniec epoki brązu, aby swoją największą intensywność osiągnąć we wczesnej epoce żelaza, a ściślej w okresie halsztackim (ok. 700–450 p.n.e.). Wyroby garncarskie powstające w tym czasie na obszarze dzisiejszej Polski łączone są z wytwórczością ceramiczną kultury łużyckiej.

Czytaj więcej...

Ceramika siwa i czarna pogranicza polsko-litewskiego

Ceramika ludowa jest jedną z form wyrazu artystycznego, która w XXI w. przeżywa swoje odrodzenie. Wielu artystów, i to nie tylko ludowych, sięga do starych i sprawdzonych metod wytwarzania różnego rodzaju przedmiotów z gliny. Z jednej strony jest to typowy powrót do garncarstwa, a z drugiej alternatywa dla sztuki współczesnej, która wśród ludzi różnych profesji (etnografów, archeologów, miłośników twórczości ludowej) staje się elementem eksperymentu i poszukiwania nowych form wyrazu, a także źródłem dochodu. Zakres ludowej twórczości ceramicznej jest bardzo rozległy – obok typowych form naczyniowych przeznaczonych do codziennego użytku obejmuje wyroby związane z architekturą, plastyką fi guralną, galanterią ceramiczną, ozdobami, biżuterią itp.

Czytaj więcej...

Pride, Pottery and Nationalism in Nineteenth-Century Ireland

When people buy pottery they usually do it in order to use it as crockery or as an ornament. Being a product of artistic expression clayware can have a symbolic meaning as well. It can be inextricably linked with a certain country, town or region, which is visibly impressed on its surface. As a result, the skill of making beautiful things from clay can be connected with national identity.

Czytaj więcej...

Ocena środowiskowa technologii wytwarzania proppantu na podstawie analizy LCA – analiza porównawcza

Celem artykułu była ocena potencjalnego wpływu na środowisko dwóch technologii wytwarzania surowego proppantu z zastosowaniem techniki LCA. Zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej z dnia 9 kwietnia 2013 r. „w sprawie stosowania wspólnych metod pomiaru efektywności środowiskowej w cyklu życia produktów i organizacji oraz informowania o niej” ocena ta, dla nowych produktów i technologii, wykonywana jest zgodnie z techniką oceny cyklu życia (LCA – Life Cycle Assessment).

Czytaj więcej...

Badania naprężeń w szkle

Naprężenia to siły ściskające lub rozciągające, działające na jednostkę powierzchni przekroju danego ciała. Procesy technologiczne przeprowadzane w przemyśle szklarskim niemal zawsze wpływają na stan naprężeń produkowanych wyrobów. Jednym z takich procesów jest formowanie szkła w wysokich temperaturach, a następnie chłodzenie uzyskanych produktów do temperatury otoczenia.

Czytaj więcej...

„Mykeńskie” paciorki fajansowe z Kietrza na Górnym Śląsku

Na terenie Kietrza, niewielkiego miasta położonego na północnym przedpolu Bramy Morawskiej, znajduje się rozległe cmentarzysko pradziejowe, które w świetle wieloletnich badań użytkowano bez widocznych przerw przez ponad tysiąc lat. Ogromna większość spośród ponad 4 tysięcy przebadanych archeologicznie grobów z tej nekropolii wiąże się z ludnością śląskiej grupy kultury łużyckiej, zasiedlającą Płaskowyż Głubczycki od środkowej epoki brązu po okres lateński wczesnej epoki żelaza (ok. 1400 – 300 p.n.e.) (Gedl 1980).

Czytaj więcej...

Popioły lotne, powstałe ze spalania biomasy, alternatywą dla naturalnych surowców skaleniowych

Zróżnicowane właściwości fizyczne, chemiczne i mineralogiczne oraz masowość powstawania, głównie ze spalania węgli, popiołów lotnych pozwalają na ich szerokie wykorzystanie jako surowców w wielu dziedzinach gospodarki m.in. w przemyśle materiałów budowlanych, np. w produkcji betonu, cementu, klinkieru cementowego, kruszyw lekkich, ceramiki budowlanej, a także w górnictwie, drogownictwie i rolnictwie (Czarnecki, Więcławski, 2005; Kępys, 2008). Zastosowanie popiołów lotnych w technologiach produkcyjnych, poza zyskami ekologicznymi i ekonomicznymi, przynosi również korzyści techniczne, nadając szereg pożądanych cech produktom wytwarzanym z ich udziałem (Ferreira, Ribeiro, Ottosen, 2003).

Czytaj więcej...

Tygle wysokotemperaturowe stosowane w procesie otrzymywania przezroczystych materiałów ceramicznych

W Zakładzie Nanotechnologii Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych opracowano technologię wytwarzania przezroczystych, w zakresie widzialnym i podczerwieni, materiałów ceramicznych ze spinelu magnezowo-glinowego (MgAl2O4) i granatu itrowo-glinowego (Y3Al5O12 – YAG). Podczas wytwarzania przezroczystych materiałów ceramicznych obowiązują dużo ostrzejsze reżimy niż w technologii wzrostu kryształów. Dotyczy to zwłaszcza procesu spiekania. W przypadku spiekania materiałów ceramicznych nie istnieją mechanizmy fizyczne samooczyszczania się materiału, obecne np. w procesie wzrostu kryształu z fazy ciekłej, spowodowane różnicą równowagowej rozpuszczalności zanieczyszczeń w fazie stałej i ciekłej. Ceramika polikrystaliczna, nawet jeśli jest spiekana z udziałem fazy ciekłej, zatrzymuje zanieczyszczenia, w tym ostatnim przypadku na granicach ziaren lub w punktach potrójnych.

Czytaj więcej...

Konstanty Laszczka – rzeźbiarz i ceramik

Konstanty Laszczka znany najbardziej jako rzeźbiarz, doceniony jako wybitny nauczyciel pokolenia polskich rzeźbiarzy, a jednocześnie ceramik z zamiłowania i autor podręczników dla artystów ceramików. Jego rzeźby są uduchowione, a ceramikę charakteryzują fantazyjne formy nierzadko zaczerpnięte ze świata zwierząt i baśni. Artysta pozostawił po sobie duży dorobek artystyczny. Lubił eksperymentować z formą i materiałem. Podejmował wyzwania i z zainteresowaniem zgłębiał nowe dziedziny.

Czytaj więcej...

Spółdzielnia Przemysłu Ludowego i Artystycznego KWIATOGAL – powstanie, profil produkcji i stylistyka

Spółdzielnia Przemysłu Ludowego i Artystycznego „Kwiatogal” znana przede wszystkim z produkcji ręcznie malowanej porcelany, powstała w Warszawie w 1950 r. Jej kierownikiem została Jadwiga Kiełczewska, zaś kierownikiem technicznym Wanda Skowronow. Kiełczewska, która doświadczenie w pracy związanej ze spółdzielczością artystyczną zdobywała w latach 1945-1950 jako kierownik Wielkopolskiej Spółdzielni Przemysłu Ludowego i Artystycznego w Poznaniu, wymieniana jest też, obok Mieczysławy Madurowicz i Marii Chojeckiej, jako inicjatorka stworzenia Spółdzielni.

Czytaj więcej...

Technologiczne właściwości mas formierskich z SiC z przeznaczeniem dla ceramicznych form odlewniczych dla przemysłu lotniczego

Węglik krzemu ze względu na swoją dużą wytrzymałość mechaniczną, twardość i odporność na szoki termiczne jest perspektywicznym materiałem do wytwarzania ceramicznych form odlewniczych. Dzięki dużej dostępności, stosunkowo niskiej cenie oraz dzięki swym właściwościom fizykochemicznym jest szeroko stosowany w różnych dziedzinach, takich jak: budownictwo, inżynieria materiałowa, elektronika czy kosmonautyka.

Czytaj więcej...

Ocena cyklu życia szkła płaskiego float

W powszechnej opinii huty szkła nie są zaliczane do zakładów o dużej uciążliwości dla środowiska naturalnego. Przemysł szklarski w Polsce jest odpowiedzialny za emisję do powietrza 0,8 Gg pyłu i 1177 Gg gazów (w tym 1,4 Gg SO2 oraz 0,7 Gg CO), zrzut 4,8 hm3 ścieków i wytworzenie 157 Gg odpadów, z czego 131 Gg jest poddawane odzyskowi (Henclik A., Kulczycka J., 2011). Emisje pyłowe i gazowe z przemysłu szklarskiego nie przekraczają 0,2% emisji krajowych (KOBiZE, 2012), a w przeliczeniu na 1 Mg wyrobów szklanych, są wyższe od wartości charakterystycznych dla huty szkła płaskiego fl oat: pył – 0,36 kg/Mg wobec 0,34 kg/Mg, SO2 – 0,33 kg/Mg wobec 0,054 kg/Mg i CO – 0,40 kg/Mg wobec 0,0075 kg/Mg. Średnia jednostkowa emisja CO2 w przemyśle szklarskim wynosi 450 kg/Mg, co odpowiada górnej granicy wartości odniesienia BAT: 250–450 kg/Mg (Komisja Europejska, 2001). Całkowita emisja CO2 dla szkła float osiąga 690 kg/Mg (w przeliczeniu na szkło netto), przy czym procesy spalania są odpowiedzialne za emisję 500 kg CO2/Mg.

Czytaj więcej...

Glina w architekturze armeńskiej

Zastosowania gliny w architekturze armeńskiej są wielorakie. Jako materiał ścian i dachów stosowano zarówno glinę surową, jak i wypaloną. W dawnych czasach gliny używano do aranżacji wnętrz budynków i organizacji dziedzińców oraz w małych formach architektonicznych. Stosowano ją również w dekoracji zewnętrznych ścian budowli. Cegły z płaskorzeźbami, płytki fajansowe czy dekoracyjne ceramiczne panneau ozdabiały ściany wewnątrz i na zewnątrz budynków.

Czytaj więcej...

Blaski i cienie efektywności energetycznej szklanych fasad

W latach 90. XX w. nastąpił szybki rozwój nowoczesnych technologii produkcji szkła stosowanego w budownictwie, głównie do przegród przezroczystych (szklanych fasad, okien). Szklane fasady zaczęto masowo wykonywać w reprezentacyjnych budynkach administracyjnych (biurowce, hotele, lotniska itp.). Podstawową rolę w projektowaniu szklanych fasad odgrywały przede wszystkim funkcjonalność i estetyka. Niestety często okazywało się, że to co dla projektanta (architekta) było funkcjonalne i estetyczne, dla użytkowników już takie nie było.

Czytaj więcej...

Naliboki i Urzecze, czyli słów kilka o hutach Radziwiłłowskich

Pierwsze polskie huty istniały już w średniowieczu, głównie na terenach Wielkopolski i Małopolski. Największy rozwój tego rzemiosła nastąpił dopiero w XVIII w. Miało to częściowo związek ze wstąpieniem na tron Polski Augusta II Mocnego z saskiej dynastii Wettinów, który otworzył drogę do kontaktów z Dreznem, jednym z najważniejszych wówczas centrów rzemieślniczych w Europie.

Czytaj więcej...

Ceramika Majów okresu klasycznego Przedstawienia i zastosowanie

Kultura Majów zaczęła rozwijać się ok. 2000 lat p.n.e., we wschodniej części obszaru kulturowego zwanego Mezoameryką. Niebawem jej przedstawiciele zaczęli wytwarzać bardzo oryginalne naczynia ceramiczne. Jednakże apogeum rozwoju cywilizacji Majów oraz najwspanialszy rozkwit twórczości ceramicznej nastąpiły dopiero w tzw. okresie klasycznym (ok. 250-900 n.e.). Wtedy to Majowie zamieszkujący tereny dzisiejszego półwyspu Jukatan oraz okolicznych ziem wykształcili niezrównaną cywilizację, zaliczaną do najwspanialszych w prekolumbijskim Nowym Świecie. W tym czasie wspaniale rozwijały się architektura, astronomia, pismo hieroglifi czne oraz piękna, polichromowana ceramika, która stała się jedną z cech charakterystycznych tego okresu.

Czytaj więcej...

Konkurencyjność europejskiego przemysłu ceramicznego a koszty energii

Przemysł ceramiczny należy do energochłonnych - około jednej trzeciej kosztów produkcji stanowią koszty energii. W opublikowanym w styczniu 2014 r. Komunikacie Komisji Europejskiej skierowanym do Parlamentu Europejskiego, Rady Europy oraz Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów zatytułowanym For European Industrial Renaissance (2014) omawiano problemy energetyczne przedsiębiorstw i zwrócono uwagę na fakt, iż w latach 2008-2012 ceny energii elektrycznej dla przemysłu rosły w UE średnio o 3,5%, a gazu o 1% rocznie.

Czytaj więcej...

Metoda obniżenia temperatury spiekania tworzyw alundowych zawierających powyżej 90% Al2O3

Tworzywa alundowe zwane także korundowymi bądź wysokoglinowymi zawierające powyżej 90% wagowych Al2O3, z uwagi na swoje właściwości, znajdują szerokie zastosowanie w produkcji wyrobów wykorzystywanych prawie we wszystkich dziedzinach życia i obszarach działalności człowieka. Zaletami tworzywa są: duża odporność chemiczna, wysoka ogniotrwałość i wytrzymałość mechaniczna na zginanie i ściskanie, odporność na ścieranie, niska przewodność cieplna i wysoka rezystancja, mały współczynnik rozszerzalności cieplnej oraz niska gęstość w porównaniu z metalami.

Czytaj więcej...

Właściwości mechaniczne azotku krzemu (Si3N4) spiekanego w warunkach ciśnienia izostatycznego oraz spiekanego swobodnie – analiza porównawcza

Azotek krzemu (Si3N4) jest cennym materiałem konstrukcyjnym i znajduje liczne zastosowania we współczesnej technice z uwagi na swoje wyjątkowe właściwości. Niska gęstość (3,21 g/cm3) sprawia, że jest to materiał lekki, a jednocześnie jego mikrostruktura zapewnia mu wysoką odporność na kruche pękanie (KIC = 7) oraz szok termiczny (570 K).

Czytaj więcej...

Powłoki optyczne na bazie SiO2 otrzymywane z zastosowaniem metody zol-żel

W związku z szerokim rozpowszechnieniem aparatów cyfrowych oraz urządzeń w rodzaju e-czytników, monitorów, tabletów, telewizorów LCD, a także w motoryzacji, budownictwie itp. niezbędne jest zapewnienie odpowiedniej jakości i funkcji użytkowych szkieł stosowanych w układach optycznych urządzeń do obrazowania.

Czytaj więcej...

Majolika z Nieborowa w dyskusji na temat sztuki krajowej

Gdy myślimy o dziewiętnastowiecznych pomysłach stworzenia stylu narodowego, w pierwszej kolejności z pewnością przychodzi nam na myśl Stanisław Witkiewicz. Ten artysta malarz, architekt, pisarz i teoretyk był bowiem twórcą najpełniejszej wizji owego stylu – jego styl zakopiański, realizowany od lat 90. XIX wieku, obejmował architekturę z wszelkimi detalami oraz rozmaite sprzęty i utensylia, od mebli poczynając, poprzez piece kaflowe, ubrania, na sztućcach i filiżankach kończąc.

Czytaj więcej...

Konserwacja i restauracja fontanny, z figurą kobiety na tle lustra, znajdującej się w rezydencji Hermanna Fränkla w Prudniku

Neorenesansowa willa, w której znajduje się marmurowa fontanna została zbudowana w 1883 r. przez Hermanna Fränkla, jednego z synów Samuela Fränkla, założyciela fabryki tekstylnej „S. FrankelTischzeug-, Leinwald- Und Frottierfabrik” w Prudniku. Samuel i jego synowie należeli do elity intelektualnej Prudnika, odgrywając istotną rolę w rozwoju gospodarczym i przestrzennym miasta. Od 2007 r. budynek należy do Gminy Prudnik. Obecnie znajduje się w nim Prudnicki Ośrodek Kultur

Czytaj więcej...

Zastosowanie tlenku itru do budowy warstwy przymodelowej ceramicznych form odlewniczych stosowanych w odlewnictwie precyzyjnym

Odlewanie precyzyjne jest podstawową metodą wytwarzania części turbin lotniczych z nadstopów niklu i kobaltu. Proces produkcyjny składa się z następujących etapów:

Czytaj więcej...

Metody projektowania szkła budowlanego

W budownictwie szkło wykorzystywane jest powszechnie. Oprócz typowych zastosowań (np. przeszklenie okien) architekci realizują coraz odważniejsze pomysły, projektując elementy szklane wyposażenia, całkowicie przeszklone ściany osłonowe, zadaszenia, nawet elementy wsporcze w postaci żeber lub płatwi.

Czytaj więcej...

Fasady szklane w budynkach energooszczędnych

szyba zespolonaPrzemiany w sektorze budownictwa wynikające ze zmieniających się uregulowań prawnych, popartych wprowadzanymi zmianami w prawodawstwie, wpływają na kształtowanie się rynku budowlanego i rozwój nowych technologii. ostatnich latach można zaobserwować na rynku technologii budowlanych wzrost sprzedaży systemów pozyskujących energię ze źródeł odnawialnych, takich jak kolektory słoneczne, pompy ciepła, systemy wentylacyjne z odzyskiem ciepła.

Czytaj więcej...

Synteza i właściwości ekologicznych kompozytów spiekanych

W budownictwie ekologicznym coraz częściej stosuje się surowce wtórne lub materiały budowlane porozbiórkowe. Produkcja większości materiałów budowlanych, szczególnie tych wysoko przetworzonych, pochłania duże ilości energii nieodnawialnej z coraz szybciej wyczerpujących się źródeł, przyczyniając się tym samym do zwiększonej emisji CO2 i szkodliwych tlenków azotu.

Czytaj więcej...

Synteza, właściwości barwne oraz stabilność nieorganicznych pigmentów o strukturze pirochloru

Jedną ze wspólnych i nieodłącznych cech wszystkich materiałów jest barwa. Poprawa walorów estetycznych wyrobu wymaga zmiany lub polepszenia jego barwy, jednak otrzymanie pożądanej barwy często jest nieopłacalne lub niemożliwe ze względu na parametry procesu otrzymywania wyrobu.

Czytaj więcej...

Indianie Pueblo – starożytni architekci i rzemieślnicy z Utah i Kolorado

Jedną z najbardziej znanych kultur indiańskich Ameryki Północnej, która rozkwitła na długo przed przybyciem Kolumba do Nowego Świata jest kultura Pueblo, zamieszkująca tereny dzisiejszych stanów Utah, Kolorado, Arizony i Nowego Meksyku na Południowym Zachodzie USA. o przepiękne przyrodniczo i krajobrazowo tereny, znane z książek przygodowych i filmów, z pustyniami porośniętymi kaktusami i poprzecinanymi pasmami górskimi oraz malowniczymi kanionami. Jednocześnie trudne do codziennego życia miejsce, o bardzo suchym i gorącym klimacie.

Czytaj więcej...

Zarys historii sztuki witrażowniczej na ziemiach polskich

Witrażem nazywamy kompozycję wykonaną z kawałków barwnego szkła, łączonych ramkami ołowianymi (tzw. dwutówkami) i osadzanych między żelaznymi sztabami, które dzielą całość na kwatery. Witraż stanowi wypełnienie otworu okiennego i jest zaliczany do malarstwa monumentalnego. Technika znana była już w starożytności.

Czytaj więcej...

Skały ilaste z wybranych złóż węgli brunatnych w Polsce jako potencjalne surowce przemysłu ceramicznego

Jednym z podstawowych atrybutów pozwalających odróżnić kopalinę spośród innych skał górotworu jest jej przydatność gospodarcza. Decydują o tym fizykochemiczne właściwości surowcowe określające możliwość jej wykorzystania w stanie nieprzetworzonym lub po odpowiedniej przeróbce technologicznej. Są one ustalane podczas geologicznych prac poszukiwawczych i rozpoznawczych, a stosowany zakres i metodyka badań zależy bezpośrednio od rodzaju kopaliny i przewidywanego kierunku jej wykorzystania.

Czytaj więcej...

Analizy fizykochemiczne ceramicznych płytek ściennych z Pałacu Herbsta w Łodzi

Pałac fabrykancki należący do łódzkiego przemysłowca Edwarda Herbsta wybudowany został w latach 1875-1876 według projektu Hilarego Majewskiego. W skład rezydencji wchodziła dwukondygnacyjna willa w stylu włoskiego neorenesansu nakryta czterospadowym dachem z belwederem, nawiązująca do wzorów palladiańskich, zbudowana na planie prostokąta zbliżonego do kwadratu oraz budynki przędzalni i tkalni, oddział mechaniczny, gazownia, osiedle robotnicze domów mieszkalnych, budynek straży pożarnej, szkoła szpital dziecięcy oraz folwark.

Czytaj więcej...

Kadyńscy malarze na ceramice

Królewski Warsztat Majoliki (Königliche Majolikawerkstatt Cadinen) został założony w 1904 r. w Kadynach, nad Zalewem Wiślanym przez Wilhelma II, króla Prus, późniejszego cesarza Niemiec, jako prywatna artystyczna manufaktura majoliki i terakoty.

Czytaj więcej...

Ceramika kultury Nasca

Kultura Nasca rozwijała się w rejonie południowej części wybrzeża peruwiańskiego w latach około 1-700 n.e. Ten pustynny obszar ograniczony jest ze strony wschodniej przez przedgórze Andów, z zachodniej zaś – przez Ocean Spokojny. Rzeki przepływające przez ten rejon oraz podziemne zasoby wodne umożliwiały rozwój rolnictwa irygacyjnego. Lud Nasca uprawiał również myślistwo i rybołówstwo.

Czytaj więcej...

Ceramiki przezroczyste- Nowe materiały optyczne i optoelektroniczne

W powszechnym mniemaniu szkło jest przezroczyste a ceramika, w porcelanie najlepszego gatunku, jedynie przeświecalna. Klasyczna ceramika to materiał polikrystaliczny, nieprzepuszczający światła widzialnego – może być różnokolorowa, ale nie jest przezroczysta. Obecnie pogląd ten należy traktować już jako historyczny.

Czytaj więcej...

Ceramika peruwiańskiej kultury Moche

Kultura Indian Moche rozwijała się na terenie północnej części wybrzeża peruwiańskiego w okresie ok. 100-850 n.e., korzystając z bogatego dziedzictwa wcześniejszych kultur, takich jak: Chavin, Salinar czy Gallinazo. Ludność Moche zamieszkiwała liczne doliny rzeczne położone w sąsiedztwie Oceanu Spokojnego, wykorzystując jego bogate zasoby (ryby, skorupiaki, mięczaki) oraz stosując zaawansowane rolnictwo irygacyjne.

Czytaj więcej...

Otrzymywanie lekkich kruszyw szklano-krystalicznych na bazie surowca perlitowego i odpadu perlitu ekspandowanego

perlitJednym z surowców o szerokim potencjale zastosowań, w tym dla przemysłu materiałów budowlanych, jest perlit. Surowy perlit jako skała krzemianowa o charakterze szkła naturalnego jest materiałem chemicznie obojętnym, o pH równym ok. 7. Pod względem chemicznym, perlit stanowi uwodniony glinokrzemian potasowosodowy, zawierający także inne pierwiastki chemiczne.

Czytaj więcej...

Karol Tichy twórca Pracowni Ceramiki ASP w Warszawie

Karol Tichy urodził się w 1871 r. w Bursztynie niedaleko Rohatyna. Po uzyskaniu matury rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz malarskie w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Edukację kontynuował w Monachium i Paryżu oraz podczas licznych podróży po Europie. Mimo że z wykształcenia był malarzem i malarstwu oddawał się przez całe życie, zasłynął głównie jako projektant mebli, tkanin, ceramiki, a nawet witraży.

Czytaj więcej...

Materiały ceramiczne dla protetyki stomatologicznej – właściwości optyczne i mikrostrukturalne wybranych materiałów cyrkonowych

W nowoczesnej protetyce stomatologicznej szczególnie duży nacisk kładzie się na estetykę odbudowy zarówno ubytków zębowych, jak też stałych uzupełnień protetycznych. Istotne znaczenie dla ich wyglądu estetycznego, a tym samym dla nierozróżnialności sztucznych koron od naturalnych zębów ma przeświecalność materiału, z którego wykonana jest podbudowa uzupełnienia.

Czytaj więcej...

Immobilizacja nieorganicznych odpadów stałych w materiałach spiekanych

Intensywny rozwój gospodarczy świata i wzrost poziomu życia mieszkańców krajów wysoko rozwiniętych doprowadził do powstania olbrzymiej ilości bardzo szkodliwych i niebezpiecznych odpadów. Niewłaściwe postępowanie z odpadami stwarza zagrożenie nie tylko dla środowiska, w którym żyjemy ale również dla nas samych.

Czytaj więcej...

Pęcherze gazowe w szkle

Powstawanie pęcherzy gazowych w szkle jest stałym zjawiskiem towarzyszącym topieniu masy szklanej. Szczególnie gdy pojawiają się one masowo jest to dla producentów stan awaryjny. Usunięcie pęcherzy gazowych (klarowanie masy szklanej) i przeciwdziałanie ich powstawaniu należy do najtrudniejszych etapów produkcji szkieł technicznych i użytkowych.

Czytaj więcej...

Hydrotermalna synteza nano tlenku cynku z zastosowaniem wybranych substancji strącających

W ostatnim dziesięcioleciu zaobserwowano znaczący postęp w zrozumieniu wielu podstawowych aspektów syntezy nanocząstek, a to jest przyczyną powstawania i rozwoju kolejnych metod syntezy i komercyjnej produkcji nanocząstek. Najnowsze metody syntezy, których przykłady zostały opisane w pracy, pozwalają w coraz większym stopniu na pokonanie problemów związanych z preparatyką nanomateriałów.

Czytaj więcej...

Cement i implanty szkło-jonomerowe do stosowania w otochirurgii

W leczeniu różnych postaci niedosłuchu zachodzi potrzeba rekonstrukcji ubytków w łańcuchu kostek słuchowych ucha środkowego. Materiał stosowany do rekonstrukcji powinien być trwały, nie ulegać degradacji oraz posiadać zdolność przenoszenia wibracji wywołanych przez fale dźwiękowe. Zastosowanie wszczepów autogennego lub allogennego jest bardzo uciążliwe dla pacjenta, a dodatkowo sprawę komplikuje powstawanie zrostów i degradacja biologiczna. W związku z tym, w wielu krajach od lat próbuje się wytwarzać implanty do rekonstrukcji łańcucha kostek słuchowych z różnych sztucznych materiałów.

Czytaj więcej...

Hydrotermalna synteza spinelu cynkowo-glinowego

Spinele stanowią grupę związków o wzorze ogólnym AB2O4, gdzie A jest metalem na +II stopniu utlenienia (Zn, Mg, Fe, Mn), a B metalem na +III stopniu utlenienia (Al, Fe, Cr, Mn). Komórka sieciowa spineli jest regularna. Można ją rozpatrywać jako złożoną z szeregu sieci typu F (obsadzone naroża i środki ścian). Regularna komórka elementarna zawiera 32 aniony tlenu oraz 24 kationy: 8 kationów (A) zajmuje luki tetraedryczne, 16 (B) luki oktaedryczne. W spinelach normalnych (do nich zalicza się ZnAl2O4) pozycje tetraedryczne obsadzone są przez 8 jonów A+2, zaś oktaedryczne przez 16 jonów B+3.

Czytaj więcej...

Metody mechanochemiczne w syntezie lutów szklanych

W ostatnich latach można zaobserwować dość intensywny rozwój metod lutowania. Odnosi się on między innymi do doskonalenia istniejących już metod oraz projektowania nowych technologii z uwzględnieniem zmian w zakresie tworzyw spajających, czyli lutów. Szybko rozwijająca się produkcja żarówek, świetlówek oraz próżniowych lamp elektronowych wymaga zastosowania lutów o odpowiednich właściwościach. W okresie ostatnich lat problem lutów absorbuje wiele ośrodków badawczych i stanowi przedmiot wielu publikacji.

Czytaj więcej...

Właściwości optyczne szkieł barwnych modyfikowanych jonami metali przejściowych

barwySzkła barwne stanowią znaczącą grupę wśród szkieł przemysłowych. Wytwarza się z nich różnorodne atrakcyjne wyroby dekoracyjne oraz wyroby codziennego użytkowania, a także filtry optyczne o zróżnicowanej charakterystyce i wszechstronnym przeznaczeniu. Zjawisko wytwarzania szkieł barwnych ma ogromne znaczenie zarówno ze względu na aspekt naukowy jak i technologiczny.

Czytaj więcej...

Szkła z powłokami energooszczędnymi niskoemisyjnymi i niskoemisyjnymi-przeciwsłonecznymi

Roczna światowa produkcja szkła płaskiego liczy się w dziesiątkach milionów ton sześciennych (np. z ok. 41 mln ton w roku 2005 do ok. 56,5 w roku 2010) i ciągle rośnie. Przewiduje się, że światowe zapotrzebowanie na szkło płaskie będzie począwszy od 2010 roku rosnąć w tempie ok. 5,3–5,5% na rok, w tym ok. 4,8% będzie dotyczyło szkła przetworzonego. W całości produkcji szkła płaskiego szyby na oszklenia w budownictwie stanowią ok. 70%, pozostałe ilości przypadają na szyby samochodowe – ok. 10% oraz meblarstwo, urządzenia AGD i inne zastosowania wewnętrzne – ok. 20%.

Czytaj więcej...

ISSN 0039-8144

Informujemy, że w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza, że akceptują Państwo otrzymywanie cookies. więcej informacji...