Nasze tematy

Artykuły

Mazowieckie leśne huty szkła gospodarczego Barcząca: Huta szkła (1810–1843), woj. mazowieckie, pow. miński cz. 2

Lata 1831–1838

Działania wojenne powstania listopadowego ograniczyły produkcję szkła. Huta szkła została spalona 26 kwietnia 1831 roku podczas natarcia korpusu Pahlena na tylne straże wojsk polskich. Dzięki wsparciu rządu Królestwa Polskiego odbudowano ją, umorzono uprzednią pożyczkę i zapewniono udzielenie następnej. W 1832 roku w hucie uruchomiono nowy oddział malowania szkła. W malarni zatrudniano w latach 1832–1836 Gabriela Weissa, w 1836 roku Franciszka Weissa, a w 1837 Augustyna Waysa.

Kolejne wystawy krajowe z lat 30. XIX w. informowały o współzawodnictwie właściciela huty Ignacego Hordliczki z Wincentym Niepokojczyckim, właścicielem Huty „Zajączek” w Jasieniu. W 1833 roku jeden z badaczy im współczesnych, oceniając stan hutnictwa szkła w Królestwie Polskim, napisał: huta Zajączek jest największą w Królestwie; pod względem zaś celności wyrobów, równa się jej jedna tylko Barcząca, która większą jeszcze ilość szkła produkuje, niż Zajączek, ale w piękności jego i bogactwie szlifu, ta ostatnia Barczącą przewyższa. W 1838 roku obie fabryki pokazały na wystawie wyroby ze szkła kryształowego rżnięte lub brylantowane, z fabryki … w Barczący odznacza się ogromem i pięknością wazon kryształowy do owoców i kwiatów, którego cena jest złp. 2703. Barcząca zaprezentowała także szkła malowane oraz szkła na sposób amerykański według własnego patentowanego wynalazku prasowane, białe i kolorowe – talerzyki i profitki. Nagrody za wyroby przyznano w 1840 roku. Kontrakt dzierżawny z kupcami warszawskimi wygasł 15 czerwca 1838 roku i nie został przedłużony ze względu na kurczące się zapasy drewna opałowego. Hordliczko ulokował nową hutę szkła w Trąbkach koło Garwolina, pod nazwą „Czechy”, dokąd przeniosła się większość ze szklarzy z Huty Barcząckiej.

Cały artykuł dostępny jest w nr 1/2025 "Szkła i Ceramiki". Część I artykułu znajduje się w nr 4/2024 "Szkła i Ceramiki"  Zamów już teraz 

Zdjęcie: Dzban z chłodnikiem, Barcząca, 1824–1838, dar Ignacego Hordliczki dla Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie, Muzeum Narodowe w Warszawie

Wróć
W najnowszym numerze
1 / 2026
linia Magdalena Gazur – trendsetterka bolesławieckiej ceramiki
linia Podróż śladami porcelanowej litofanii
linia Szepty ziemi. Lokalny surowiec w praktyce ceramicznej
linia Krąg osobisty – dialog artystyczny na ceramicznych paterach
linia „Dom”. Wystawa ceramiki litewskiej w Gdańsk
linia Historia dekorowania polskiej porcelany metodą kalkomanii w latach 1890–1950
linia Światło „Zawiercia”. Wybrane przykłady szkła oświetleniowego w stylu art déco z huty szkła w Zawierciu
linia Szkliwa dla praktyka – na przełaj przez naukę i technikę. Język tlenków i mapy możliwości
linia Pigmenty ceramiczne. To one zmieniły porcelanę
linia Fajans pomorski. Dialog kultur utrwalony w ceramice regionu
więcej
  linia Newsletter

Chcesz być na bieżąco informowany o aktualnych wydarzeniach i artykułach? Zapisz się do newsletter.

Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję: Polityka prywatności