Artykuły naukowe

Numer I 2026
Szkliwa dla praktyka – na przełaj przez naukę i technikę. Część 2. Język tlenków i mapy możliwości

Artykuł stanowi wprowadzenie do zagadnienia systematycznego opisu składu szkliw ceramicznych. Kluczowym opisywanym narzędziem jest jednostkowy wzór molekularny (UMF) - opracowana przez Segera metoda zapisu składu szkliwa polegająca na normalizacji molowego wzoru tlenkowego względem sumy topników. Omówiono trzy grupy tlenków (topniki, szkłotwórcze, stabilizatory) i ich wpływ na właściwości szkliwa, a także wykresy Stulla jako mapy obszarów prawidłowego działania szkliw. Artykuł wskazuje też na ograniczenia metody i podkreśla znaczenie systematycznego testowania.

W poprzednim artykule zdefiniowaliśmy szkliwo jako „zamrożony bałagan” – amorficzną strukturę, która dzięki swojej lepkości i specyficznemu dopasowaniu do podłoża (CTE) pełni funkcję ochronną i estetyczną. Sam proces szkliwienia częstokroć przypomina gotowanie. Kupujemy słoiki czy woreczki ze szkliwem z nadzieją, że piec „wyczaruje” z nich oczekiwany efekt. Albo mieszamy surowce zgodnie ze znalezionymi w internecie lub literaturze przepisami, wierząc, że efekt końcowy będzie taki sam jak na załączonym przy przepisie zdjęciu. A to nie zawsze się udaje.

Aby świadomie analizować i modyfikować skład szkliw – czy to gotowych, czy własnoręcznie mieszanych – musimy zrozumieć, co się właściwie w nich znajduje i w jaki sposób receptura, przepis wagowy określający proporcje surowców, przekłada się na ten skład. Surowe szkliwo ceramiczne jest mieszaniną rozdrobnionych surowców mineralnych, zazwyczaj zawieszonych w wodzie. To ważne zdanie, którego każdy fragment ma istotne znaczenie. Na początku zajmiemy się przede wszystkim surowcami mineralnymi. Kontynuując porównanie z gotowaniem – skupimy się na
składnikach i tym, co one wnoszą do potrawy.

PEŁNA WERSJA  ARTYKUŁU DO POBRANIA
Autorzy
AUTOR
dr Piotr Biczyk

Autor łączy dwa światy – nauki i ceramiki unikatowej. Z wykształcenia fizyk ciała stałego, doktor nauk inżynieryjno-technicznych; zagadnienia ceramiki diamentowej i kompozytowej zgłębiał w Instytucie Wysokich Ciśnień PAN (dawniej CBW PAN Unipress). Artystycznie kształcił się pod okiem Marii Sawickiej-Biczyk, współpracuje ze Stowarzyszeniem Artystów Ceramików KERAMOS. Eksploruje szkliwa oparte na materiałach naturalnych – minerałach, popiołach i odpadach antropogenicznych.
Wróć
  linia Newsletter

Chcesz być na bieżąco informowany o aktualnych wydarzeniach i artykułach? Zapisz się do newsletter.

Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję: Polityka prywatności