Zbiory ceramiki w Muzeum Narodowym w Warszawie stanowią obecnie jedną z największych kolekcji ceramiki artystycznej od końca XIV do początku XX wieku, która liczy ponad 9 tys. obiektów, z czego około 3 tys. to ceramika polska.
Początki obecnego Muzeum Narodowego w Warszawie sięgają 1862 roku, kiedy na mocy Ustawy o wychowaniu publicznym w Królestwie Polskim powołano Muzeum Sztuk Pięknych. Co ważne, niespełna dwa lata wcześniej utworzono w Warszawie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych. Obie instytucje, częściowo ze sobą powiązane, miały znaczący wpływ na rozwój życia artystycznego i kulturalnego Warszawy. Przez kilka
dekad muzeum parę razy zmieniało siedzibę. W oczekiwaniu na własny gmach najdłużej mieściło się przy ul. Wierzbowej 11 (w latach 1885–1915) oraz przy ul. Podwale 15 (w latach 1915–1938). Od 1898 roku muzeum przeszło pod zarząd miasta. Dzięki dynamicznej i coraz bardziej sprzyjającej sytuacji politycznej w 1916 roku zostało przekształcone w Muzeum Narodowe m.st. Warszawy, a w 1918 roku w Muzeum Narodowe. Punktem zwrotnym była decyzja o budowie gmachu na potrzeby muzeum na działce przy Alejach Jerozolimskich, która zapadła 31 grudnia 1923 roku. Konkurs na projekt gmachu wygrał Tadeusz
Tołwiński. Ze względu na ogólnoświatowy kryzys ekonomiczny oraz trudną sytuację odradzającej się Rzeczpospolitej budowa trwała 11 lat. W 1931 roku gotowe były już dwa pawilony muzeum, w nich mieściła się pierwsza dostępna dla publiczności ekspozycja, m.in. sztuki zdobniczej. Dopiero 18 czerwca 1938 roku nastąpiło uroczyste otwarcie całego nowego gmachu Muzeum Narodowego w Warszawie.
Jeszcze w czasie trwania Wielkiej Wojny, jak i u progu odzyskania przez Polskę niepodległości, po ponad 120 latach zaborów, atmosfera entuzjazmu i solidarności objawiła się również hojnością społeczeństwa. W wyniku tego szacuje się, że w przededniu wybuchu II wojny światowej dary stanowiły ponad połowę całego zbioru muzeum liczącego wówczas około 140 tys. obiektów.
Cały artykuł dostępny jest w nr 4/2025 "Szkła i ceramiki". Zamów już teraz
Zdjęcie: Kałamarz, Glinica, nr inw. 20889 MNW
Magdalena Gazur – trendsetterka bolesławieckiej ceramiki
Podróż śladami porcelanowej litofanii
Szepty ziemi. Lokalny surowiec w praktyce ceramicznej
Krąg osobisty – dialog artystyczny na ceramicznych paterach
„Dom”. Wystawa ceramiki litewskiej w Gdańsk
Historia dekorowania polskiej porcelany metodą kalkomanii w latach 1890–1950
Światło „Zawiercia”. Wybrane przykłady szkła oświetleniowego w stylu art déco z huty szkła w Zawierciu
Szkliwa dla praktyka – na przełaj przez naukę i technikę. Język tlenków i mapy możliwości
Pigmenty ceramiczne. To one zmieniły porcelanę
Fajans pomorski. Dialog kultur utrwalony w ceramice regionu
