Artykuły

Pieczęć
Jedna z zachowanych szklanych sygnatur, zawierająca nazwę Huty Dezyderia, działającej pod koniec pierwszej połowy XIX wieku na pograniczu Mazowsza i Wielkopolski, ponad wszelką wątpliwość potwierdza produkcję typowo gospodarczego szkła opakowaniowego, obok wzmiankowanego w źródłach szkła luksusowego. Pieczęć ta pochodzi z udostępnionego nam zbioru znajdującego się w rękach prywatnych i według przekazanej nam relacji znaleziona została na polu w pobliżu domniemanej lokalizacji huty. Odciśnięty w bardzo dobrej jakości, klarownym, ciemnozielonym szkle klasyczny okrągły stempel zawiera skróconą nazwę zakładu „H. DEZYDERYA”, zapisaną wersalikowym krojem pisma i rozmieszczoną wewnątrz cienkiej linii otaczającej sygnaturę. Na środkowym polu umieszczony został jak zwykle symbol „K 1”. Zarówno rodzaj zastosowanej typografii, ogólny
styl pieczęci, jak i wyjątkowo dobrej jakości szkło, które po niemal 170 latach spoczywania w ziemi nie nosi najmniejszych śladów korozji, to cechy typowe dla późniejszego okresu działalności hut leśnych, przypadającego na lata 40.–50. XIX wieku.

Huta szkła

Dobra Wyszyny leżały w odległości 14 wiorst od Konina, przy trakcie do Koła. Rozległość dóbr w 1848 roku wynosiła 16 tys. mórg magdeburskich, roli ornej – 3,4 tys. mórg, łąk – 840 mórg, pastwisk – 371 mórg, lasu sosnowego – 3 tys. mórg. W skład majątku wchodziły wieś i folwark Wyszyny, wsie zarobne Smolnik, Wierzchnia i Przyborów, folwark Kałek, wsie okupne Piła i Jabłonna, folusze Teresia i Bolesław, pustkowia Pokletnia, Mikołajew i Bautolina oraz huta szklana Dezydoria. W latach 1845–1867 Wyszyna podlegała administracyjnie pod powiat koniński w guberni warszawskiej. Uznawana była za największy majątek na terenie tego powiatu.

Cały artykuł dostępny jest w nr 1/2026 "Szkła i ceramiki".  Zamów już teraz 

Zdjęcie: Fot. 3. Widok zamku w Wyszynie w 1843 roku według ryciny Konstancji hrabiny Raczyńskiej (https://www.zamkipolskie.com/wyszy/wyszy.html)