Artykuły

Historia Zawiercia nierozerwalnie związana jest z Hutą Szkła Gospodarczego, która była jednym z największych zakładów pracy w powiecie zawierciańskim. Początki produkcji szkła w mieście sięgają lat 80. XIX w. Niestety w roku 2016 ogłoszono upadłość przedsiębiorstwa, ale na szczęście udało się uratować eksponaty z zawierciańskiej huty szkła, których część prezentowana jest w Galerii Stara Łaźnia w Zawierciu. O tym szczególnym miejscu rozmawiam z kuratorką Galerii Karoliną Kindler-Skowronek. 

→ Barbara Szafirowska-Pape: Jaka jest historia powstania Galerii i skąd wzięła się jej osobliwa nazwa?

→ Karolina Kindler-Skowronek: Jest to budynek z początku XX wieku i faktycznie mieściła się w nim miejska łaźnia, która działała do lat 70. Miejsce ma bogatą historię. W czasie wojny stacjonowali w nim Niemcy, była tu kancelaria radcy prawnego, kantor, a nawet zakład pogrzebowy. Niektórzy goście mówią żartem, że do nas wieczorem nie przyjdą, bo boją się duchów.W roku 2014 został złożony fantastyczny projekt na rewitalizację budynku z założeniem, że powstanie w nim Muzeum Miasta Zawiercie lub Galeria Muzealna Leszka Dutki – malarza, rzeźbiarza i ceramika, który mieszkał w Zawierciu w czasie swoich szkolnych lat. W międzyczasie pojawiła się możliwość zakupu szkła wzorcowni Huty Szkła Gospodarczego. Miasto Zawiercie wspólnie z Pałacem Schoena Muzeum w Sosnowcu uratowało spuściznę huty, a część kolekcji zawierciańskiej trafiła właśnie do nowo powstałej Galerii Stara Łaźnia. Galeria nosi imię Leszka Dutki, który jest honorowym mieszkańcem miasta i który podarował mu przepiękną kolekcją swoich prac, pokazywaną przez kilka lat w nieistniejącej już Galerii Muzealnej Leszka Dutki. Jej część – dzieła ceramiki użytkowej i artystycznej znajduje się obecnie w naszej Galerii.

→ BSP: Szkło to dziedzictwo kulturowe regionu i Zawiercia, nie przez przypadek znalazło się więc w Galerii.

→ KS: Chcemy promować szkło zawierciańskie i nasze wzornictwo. Na piętrze znajduje się Sala Kryształowa. Jest to wystawa stała, na której prezentujemy szkło produkowane w Hucie Zawiercie, głównie ołowiowe i sodowe. Są wśród nich wzory, które znamy i które jeszcze mogą pojawić się w sprzedaży, ale też i takie, które były projektowane tylko na targi lub eksport i nigdy nie znalazły się na półkach sklepowych. Kryształ, obecny dawniej w prawie każdym domu, kojarzy nam się z czasami PRL-u, kiczem, przesadnym zdobnictwem. Chcemy go odczarować i pokazać jego piękno. Prezentowane eksponaty były projektowane przez bardzo znanych i jednych z najlepszych artystów szkła w Polsce: Józefa Podlaska, Marię Słaboń, Zofię Szmyd-Ścisłowicz.

Cały wywiad dostępny jest w nr 1/2025 "Szkła i ceramiki".  Zamów już teraz 

Zdjęcie: Maria Słaboń, Zestaw kryształowy, HSG Zawiercie, kolekcja Miasta Zawiercie, stała wystawa Kryształowe Dziedzictwo Zawiercia. Fot. Sariusz Kindler