Nasze tematy

Artykuły

Produkcja szkła okiennego. Szkło płaskie – metoda ręczna

Szkło okienne z cholew (niem. Zylinderglas) – w taflarni następowało wydmuchanie (niem. Walzenglasverfahren) za pomocą piszczeli walca szklanego (cylindra), który po rozcięciu dna i szyjki oraz wzdłużnym rozcięciu był prostowany do kształtu płyty.

Nabier, nabel (niem. Nabel) – poszerzony koniec piszczeli, na który nabiera się porcję masy szklanej, m.in. do produkcji cholew.

Papysztyl, sztyl – uchwyt na piszczeli – drewniana nakładana oprawka piszczeli, za którą hutnik trzyma piszczel podczas formowania większych wyrobów szklanych, m.in. cholewę.

Prostownia, sztrekownia (niem. Streckofen) – piec używany przy prostowaniu cylindra w celu uzyskania tafli szkła. Według dostępnej literatury w skład zespołu wykonującego szkło okienne metodą ręczną wchodzili: tafelnik (hutnik majster), nabieracz, kulkarz, bańkarz i pomocnik. Nabieracz nabierał porcję szkła, kulkarz nadawał jej kształt jajowatej kulki, bańkarz, po ponownych nabraniach szkła, formował bańkę, hutnik wydmuchiwał i formował cholewy, pomocnik walcarz zaś pomagał przy otwieraniu dna cholewy i układał gotowe cholewy na kozłach.

Cały artykuł dostępny jest w nr 3/2025 "Szkła i ceramiki".  Zamów już teraz 

Rysunek: Proces kształtowania holewy

Wróć
W najnowszym numerze
1 / 2026
linia Magdalena Gazur – trendsetterka bolesławieckiej ceramiki
linia Podróż śladami porcelanowej litofanii
linia Szepty ziemi. Lokalny surowiec w praktyce ceramicznej
linia Krąg osobisty – dialog artystyczny na ceramicznych paterach
linia „Dom”. Wystawa ceramiki litewskiej w Gdańsk
linia Historia dekorowania polskiej porcelany metodą kalkomanii w latach 1890–1950
linia Światło „Zawiercia”. Wybrane przykłady szkła oświetleniowego w stylu art déco z huty szkła w Zawierciu
linia Szkliwa dla praktyka – na przełaj przez naukę i technikę. Język tlenków i mapy możliwości
linia Pigmenty ceramiczne. To one zmieniły porcelanę
linia Fajans pomorski. Dialog kultur utrwalony w ceramice regionu
więcej
  linia Newsletter

Chcesz być na bieżąco informowany o aktualnych wydarzeniach i artykułach? Zapisz się do newsletter.

Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję: Polityka prywatności