Artykuły

Wyżynny zamek Chojnik (niem. Kynast) wzniesiono na granitowej skale, na szczycie góry Chojnik w Karkonoszach. Najstarszą górną część zbudowano zapewne w latach 1353–1364, w czasach panowania księcia Bolka II Świdnickiego. Od 1381 r. stał się on własnością rycerza Gotsche Schoffa II. Zamek systematycznie rozbudowywano od 1. połowy XV wieku o przedbramię, północny dziedziniec, w 1560 r. o północną wysoką, cylindryczną basteję, a w XVII wieku o zewnętrzny obwód warowny, mur oraz zabudowania mieszkalne i gospodarcze. Po pożarze w 1675 r. budowla popadła w ruinę i nigdy jej nie odbudowano. Zamek został opuszczony, a siedzibę rodu Schaffgotschów przeniesiono do Cieplic Śląskich (niem. Warmbrunn). W latach 1685–1690 w zamku mieścił się pierwszy warsztat Friedricha Wintera (1652–1708) – hrabiowskiego nadwornego rzeźbiarza szkła i kamieni1,4. W XIX w. ruiny zamku Chojnik stały się turystyczną atrakcją Kotliny Jeleniogórskiej, a grawerzy i malarze szkła chętnie odwzorowywali je na pamiątkarskich wyrobach. Ruiny zamku były konserwowane w latach 1848, 1903/1904, 1965/19671

Kuglersko rzeźbiony, bezbarwny pucharek z siedmioma wypukłymi medalionami na czarze strefowo malowanej żółtą lazurą i czerwonym listrem, z rytą, miniaturową wedutą ruin zamku Chojnik.

Pucharek powstał w należącej do rodziny Preussler hucie szkła Carlsthal (obecnie Orle) jako hutniczy półprodukt. Za wykonanie, organizację i wzornictwo odpowiadał hutmistrz i technolog szkła Franz S.A. Pohl (1813–1884). Opisywany pucharek został ozdobiony kuglersko, malarsko i grawersko w rzeźbiarni szkła w Warmbrunn (obecnie Cieplice), której właścicielem był grawer szkła Benjamin Maywald. Zakład specjalizował się w rytowaniu wedut i herbów3,5,6. Pucharek został wykonany ze szkła jednowarstwowego, bezbarwnego, grubościennego. Uformowano go ręcznie na gorąco, hutniczo-dmuchaniem i kształtowaniem z jednej porcji masy szklanej kryształu wapniowego. Następnie został ozdobiony ręcznie na zimno i na mokro, wielostrefowo, czterooperacyjnym rzeźbieniem szlifierskim, kuglerskim, płaskim, wgłębnym i wypukłym, obwodowo ośmiopodziałowym. 

Cały artykuł dostępny w nr. 2/2023 "Szkła i ceramiki". Zamów już teraz