Nasze tematy

Artykuły

Szklany puchar myśliwski par force z czeskich Karkonoszy, rzeźbiony kuglersko i grawersko, z poł. XIX w.

dr Stefania Żelasko, Lutosław Lichota 

Harrachowski puchar par force, przedstawiający pogoń za wilkiem to rzadkość kolekcjonerska. Mordercza gonitwa za przewodnikiem watahy i w finale jego zakłucie, uchodziło w owych czasach w Karkonoszach (Riesengebirge) za wyższy stopień umiejętności w myśliwskim rzemiośle.

Par force to specyficzny rodzaj polowania, konno ze sforą psów na zwierzynę, którą ściga się, aż padnie ze zmęczenia. Prowadzący polowanie oraz każdy z wyznaczonych przez niego myśliwych dysponował:
• znakomicie ujeżdżonym, zrywnym i skocznym, rasowym koniem,
• trzema wytresowanymi, gończymi, rasowymi psami,
• bardzo długim, rzemiennym biczem, z którego czasami „strzelał” w kierunku gonionego zwierza, by je przestraszyć, zdezorientować a nawet powalić,
• bronią osobistą, którą były wyłącznie dwa bardzo długie sztylety, używane do dobicia padłego ze zmęczenia zwierza

. Par force było przede wszystkim polowaniem na jelenia i dzika, rzadziej lisa i wilka. Stąd na szkłach myśliwskich najczęściej przedstawiano grawerowane scenki z gonitwy za zwierzętami z pierwszej pary. G

Grawerunek na czarze pucharu:
→ Strona przednia czary: wypukły medalion, poziomy prostokąt 9,5 x 6,5 x 0,3 cm o ściętych narożach, ośmiokątny, owalnopłaski. Wewnątrz medalionu od prawej ku lewej – wgłębnie, wyrzeźbiona (ciętym rytowaniem) myśliwska scenka figuralna par force w technice Tiefschnitt, tj. podpowierzchniowe, kilkupoziomowe, precyzyjne grawerowanie o wielu szczegółach w dekoracji krajobrazowej i figuralnej.
→ Prawa strona medalionu: wysokie, rozłożyste, liściaste drzewo na trawiastej murawie, z niską krzewiną.
→ Centrum medalionu: jeździec – myśliwy z długim biczem w prawej dłoni, siedzący na galopującym koniu. Obok, dwa gończe psy pędzące po trawiastej murawie
​→ Lewa strona medalionu: dwa niewysokie iglaste drzewa na trawiastej murawie z niską krzewiną. Rozciągnięty ku ziemi pędzący wilk, doganiany przez trzeciego, gończego psa ...

 


Cały artykuł dostępny w nr 4/2023 "Szkła i ceramiki". Zamów już teraz

 

Wróć
W najnowszym numerze
2 / 2026
linia Każdy fragment ma znaczenie – wywiad z prof. Mirosławem Kocińskim
linia Sylwetka Władysława Garnika
linia Maria Słaboń. 40 lat zapisane w szkle
linia Uwięzione w świetle — Maciej Zaborski
linia Litofanie i Formy Bio-Logiczne
linia Między kontrolą a przypadkiem. Katarzyna Krej
linia Ontologie formy. Dialog ceramiki i malarstwa – wywiad
linia Elżbieta Piwek-Białoborska (1922–1989). Ceramika – forma – dekoracja
linia Płynny dialog – zanurzenie i przepływ
linia Sztuka higieny. Lampy katalityczne
więcej
  linia Newsletter

Chcesz być na bieżąco informowany o aktualnych wydarzeniach i artykułach? Zapisz się do newsletter.

Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję: Polityka prywatności