Nasze tematy

Artykuły

Uratowane dziedzictwo. Szkło użytkowe ze zbiorów Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu

Kolekcja polskiego szkła użytkowego Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu liczy sobie już 45 lat. Jej skromny zaczątek zgromadzono w Centralnej Wzorcowni Szkła (CWS) w Sosnowcu, otwartej w 1980 roku pod egidą Zjednoczenia Hut Szkła Gospodarczego i Technicznego „Vitropol”.

Celem kolekcji była prezentacja oferty handlowej wszystkich 14 państwowych wytwórni szkła gospodarczego i kryształowego, skierowanej do kontrahentów zagranicznych. Rok później Zjednoczenie zlikwidowano, a CWS przemianowano na Muzeum Szkła Współczesnego podległe następnej jednostce nadrzędnej przemysłu szklarskiego – Zrzeszeniu Przedsiębiorstw Przemysłu Szklarskiego. Po 1989 roku Zrzeszenie próbowało odnaleźć się w nowej rzeczywistości, ale ostatecznie w 1994 roku zostało postawione w stan upadłości, a zasoby szkła stały się częścią masy upadłości. Władze samorządowe Sosnowca wykupiły kolekcję i przekazały
do nowo powstałego, samorządowego Muzeum w Sosnowcu (od 2015 roku Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu). Była to najlepsza z możliwych decyzji o ogromnym znaczeniu dla regionu i dla kultury polskiej. Ze wspomnianych 14 hut dziś funkcjonują dwie, a dorobek designerski pozostałych ośrodków stał się historycznym dziedzictwem narodowym.

Ekspozycję, zaaranżowaną plastycznie przez Joannę Krzysztofik, skierowaliśmy do szerokiego grona odbiorców, od specjalistów w zakresie designu poprzez kolekcjonerów i pasjonatów, aż po chętnych na sentymentalne podróże w przeszłość. Za kanwę opowieści ekspozycji o designie polskiego szkła posłużyły dzieje owych 14 producentów, których oferta znajdowała się w CWS.

Cały artykuł dostępny jest w nr 4/2025 "Szkła i ceramiki".  Zamów już teraz 

Zdjęcie: Fragment ekspozycji. Huta Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” i Huta Szkła Artystycznego „Staszic”. Autor: Paweł Więcławek

Wróć
W najnowszym numerze
1 / 2026
linia Magdalena Gazur – trendsetterka bolesławieckiej ceramiki
linia Podróż śladami porcelanowej litofanii
linia Szepty ziemi. Lokalny surowiec w praktyce ceramicznej
linia Krąg osobisty – dialog artystyczny na ceramicznych paterach
linia „Dom”. Wystawa ceramiki litewskiej w Gdańsk
linia Historia dekorowania polskiej porcelany metodą kalkomanii w latach 1890–1950
linia Światło „Zawiercia”. Wybrane przykłady szkła oświetleniowego w stylu art déco z huty szkła w Zawierciu
linia Szkliwa dla praktyka – na przełaj przez naukę i technikę. Język tlenków i mapy możliwości
linia Pigmenty ceramiczne. To one zmieniły porcelanę
linia Fajans pomorski. Dialog kultur utrwalony w ceramice regionu
więcej
  linia Newsletter

Chcesz być na bieżąco informowany o aktualnych wydarzeniach i artykułach? Zapisz się do newsletter.

Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję: Polityka prywatności