Kolekcja polskiego szkła użytkowego Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu liczy sobie już 45 lat. Jej skromny zaczątek zgromadzono w Centralnej Wzorcowni Szkła (CWS) w Sosnowcu, otwartej w 1980 roku pod egidą Zjednoczenia Hut Szkła Gospodarczego i Technicznego „Vitropol”.
Celem kolekcji była prezentacja oferty handlowej wszystkich 14 państwowych wytwórni szkła gospodarczego i kryształowego, skierowanej do kontrahentów zagranicznych. Rok później Zjednoczenie zlikwidowano, a CWS przemianowano na Muzeum Szkła Współczesnego podległe następnej jednostce nadrzędnej przemysłu szklarskiego – Zrzeszeniu Przedsiębiorstw Przemysłu Szklarskiego. Po 1989 roku Zrzeszenie próbowało odnaleźć się w nowej rzeczywistości, ale ostatecznie w 1994 roku zostało postawione w stan upadłości, a zasoby szkła stały się częścią masy upadłości. Władze samorządowe Sosnowca wykupiły kolekcję i przekazały
do nowo powstałego, samorządowego Muzeum w Sosnowcu (od 2015 roku Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu). Była to najlepsza z możliwych decyzji o ogromnym znaczeniu dla regionu i dla kultury polskiej. Ze wspomnianych 14 hut dziś funkcjonują dwie, a dorobek designerski pozostałych ośrodków stał się historycznym dziedzictwem narodowym.
Ekspozycję, zaaranżowaną plastycznie przez Joannę Krzysztofik, skierowaliśmy do szerokiego grona odbiorców, od specjalistów w zakresie designu poprzez kolekcjonerów i pasjonatów, aż po chętnych na sentymentalne podróże w przeszłość. Za kanwę opowieści ekspozycji o designie polskiego szkła posłużyły dzieje owych 14 producentów, których oferta znajdowała się w CWS.
Cały artykuł dostępny jest w nr 4/2025 "Szkła i ceramiki". Zamów już teraz
Zdjęcie: Fragment ekspozycji. Huta Szkła Gospodarczego „Ząbkowice” i Huta Szkła Artystycznego „Staszic”. Autor: Paweł Więcławek
Magdalena Gazur – trendsetterka bolesławieckiej ceramiki
Podróż śladami porcelanowej litofanii
Szepty ziemi. Lokalny surowiec w praktyce ceramicznej
Krąg osobisty – dialog artystyczny na ceramicznych paterach
„Dom”. Wystawa ceramiki litewskiej w Gdańsk
Historia dekorowania polskiej porcelany metodą kalkomanii w latach 1890–1950
Światło „Zawiercia”. Wybrane przykłady szkła oświetleniowego w stylu art déco z huty szkła w Zawierciu
Szkliwa dla praktyka – na przełaj przez naukę i technikę. Język tlenków i mapy możliwości
Pigmenty ceramiczne. To one zmieniły porcelanę
Fajans pomorski. Dialog kultur utrwalony w ceramice regionu